Een echte verademing

Is wat de Iceman doet ook meditatie?

 

Wat is meditatie? In de kern is het: bewustzijn van de ervaringen van dit moment zonder er op te reageren of jezelf ermee te identificeren. Voor ons westerlingen  is dat uiterst moeilijk, want we hebben geleerd meteen overal een oordeel over te hebben. En met dat oordeel identificeren we ons ook al heel snel. ‘Ik heb gelijk,’ is dan ook het motto van veel mensen. Voor iemand die echt in meditatie is, is dit natuurlijk ook een ervaring die als zodanig in dit moment kan worden opgemerkt. Meer niet, maar ook niet minder. En daar is veel oefening voor nodig.

Dat oefenen begint in bijna alle oosterse meditatie en lifestyle tradities met aandacht geven aan je ademhaling. Dat is ook wat Wim Hof, in Nederland beter bekend als de ‘Iceman’ aanbeveelt met zijn ‘methode-Hof’. In eerste instantie legt hij de nadruk op ontspannings- en ademhalingstechnieken. Maar hij voegt er iets unieks aan toe: doe dat buiten  in ijskoud water of, als je het thuis wilt doen, in een bad vol ijsblokjes. Vreemd? Onlangs zag ik in de sauna hoe een instructeur in het ijskoude dompelbad twee mensen coachte om in het water op ontspannen manier  dertig diepe ademhalingen uit te voeren, het hoofd boven water en de armen rustig ontspannen vooruitgestoken op het wateroppervlak. Eerlijk gezegd: we stonden er in verwondering omheen.

 

Koud kunstje

Omdat ik nieuwsgierig was naar het effect van de kou op het lichaam vroeg ik een van degenen die fris en dampend uit het dompelbad kwamen of ik hem een paar vragen mocht stellen. Buiten op een bankje wilde hij er wel wat over vertellen. Hij vertelde hoe hij al lange tijd dat last had van koude voeten en soms ook van jeuk. Bij een onderzoek bleek dat zijn bloedsomloop niet optimaal was. De doorbloeding van zijn aderen liet te wensen over en daardoor konden – zoals de onderzoeker zei - de weefsels in zijn lichaam niet optimaal worden voorzien van voedingsstoffen en zuurstof. En ook de afvalstoffen van zijn lichaam werden niet op een goede manier afgevoerd.

Mijn gesprekspartner werd aangeraden regelmatig een sauna te bezoeken en daarbij een duik te nemen in het ijskoude dompelbad. Het werd hem als volgt uitgelegd: de kou stimuleert een betere doorbloeding. In het koude bad vernauwen de bloedvaten zich, maar als je er dan uit komt, stroomt het bloed met hoge snelheid weer terug in de armen en benen. En daardoor gaat wat vernauwd of mogelijk verstopt is weer open en precies dat geeft ook het frisse gevoel dat je hebt als je uit ijskoud water stapt.

Had het gewerkt? Bij mijn gesprekspartner wel. Hij had nu geen last meer van koude voeten of nare jeuk. Maar er was meer gebeurd. Bij zijn bezoeken aan de sauna was hij iemand tegen het lijf gelopen die hem vertelde dat met een verbeterde ademhaling-in-de-kou het resultaat voor het hele organisme aanzienlijk verbeterd kon worden. Die persoon bleek een instructeur van de methode-Hof te zijn en hij had hem het boekje ‘Koud Kunstje’ aangeraden dat Wim Hof  in 2015 met een wetenschapsjournalist had geschreven.

 

Tummo meditatie

Dat boekje geeft ook goede inzichten in wat adem met je kan doen. De ademhalingstechnieken van Hof blijken te zijn gebaseerd op de Tummo meditatie, een oeroude, tantrische techniek, ontwikkeld in de Himalaya door boeddhistische monniken. Zij leerden om naakt in de sneeuw te gaan zitten, zich te omhullen met natte doeken  en dan door diepe ademhaling zichzelf te zuiveren van alles niet bij hen past en zich met nieuwe energie te vullen. De belofte was een betere gezondheid en fitheid, mentale weerbaarheid en een blij en gelukkig leven.

Hof heeft deze methode teruggebracht tot drie componenten: ademhaling, mentale weerbaarheid en koudetraining. Wat gebeurt er volgens Hof bij de ademhaling? Bij de oefeningen adem je telkens dertig keer heel diep in en rustig uit. Je ademt op deze manier meer zuurstof  in en meer kooldioxide uit dan normaal en dat geeft volgens Hof een betere zuurstof-kooldioxide balans. Door verhoogde zuurstofconcentratie kunnen nu mitochondrieën – de energieleveranciers van een lichaamscel – meer energie vrijmaken. Tegelijkertijd wordt de aanmaak van melkzuur – een vaak pijnlijke ophoping van lactaat in de spieren - voorkomen.

 

Radboud UMC

Volgens Hof kan deze verdiepte ademhaling, in combinatie met mentale weerbaarheid en koudetraining het afweersysteem van ons mensen gunstig beïnvloeden. Klopt dat? De Radboud UMC in Nijmegen heeft daar wetenschappelijk onderzoek naar gedaan in een experiment met 24 personen, waarvan 12 getraind met de methode-Hof en 12 ongetraind. Bij allen werd een  onschadelijk gemaakte  bacterie E.coli kregen ingespoten. Het lichaam reageert normaal gesproken zeer heftig op het gif van de bacterie, maar de 12 personen die getraind waren in de methode-Hof wisten die reactie behoorlijk af te remmen en vertoonden uiteindelijk minder griepachtige verschijnselen dan de andere 12 personen van de ongetrainde controlegroep.

Heeft de methode-Hof ook invloed op de verzuring? Uit het eindverslag van het Radboud onderzoek staat dat ‘bij de proefpersonen ’s morgens het lichaam verzuurd was, maar dat na de ademhalingsoefeningen bij een tweede test de verzuring van het lichaam aanzienlijk was afgenomen. Volgens Wim Hof een teken dat hij met zijn methode op een goed spoor zit en op een verantwoorde wijze een bijdrage kan leveren aan gezondheid en meditatie..

Ben je geïnteresseerd dan kun je meer informatie vinden op : www.mrbreath.nl/workshop-wim-hof-methode.

 

Reacties zijn welkom via ojas@vgamsterdam.nl

programma